Geesje Poutsma is alweer de zesde van tien vrouwen die Doeke Sijens portretteert in opmaat naar 200 jaar KFG in 2027. Geesje had naast een gouden stem ook een gezond zakeninstinct. Het Geesje Poutsma Leen steunt meer dan een eeuw na haar overlijden nog altijd jong zangtalent met een duwtje in de rug.
Het gaat nu vooral even om haar portret op de voorkant van deze editie. Hoe belandde Poutsma daar? Uitsluitend dankzij AI-programma’s voor vormgevers die in hoog tempo beschikbaar komen om foto’s te ‘restaureren’. Een voor archiefinstellingen even fascinerende als doodenge ontwikkeling. Zonder AI had u niet geweten hoe Geesje Poutsma eruit zag. Het schaarse beeld dat van haar bewaard bleef, was mooi maar onbruikbaar. We besloten het te houden bij aanscherpen en kleur geven. Zolang Geesjes uiterlijk maar geloofwaardig blijft, dachten wij. Maar hoe ver kun je gaan?
Moeten we ons wapenen tegen beeldmanipulatie om historische authenticiteit te behouden? Het is terecht één van de felste actuele discussies in de historische wereld. Nepplaatjes van de holocaust, voor het ongetrainde oog niet van oorspronkelijke beelden te onderscheiden, telen wierig op internet. Als we niet oppassen beschadigt het ons collectieve geheugen.
Het artikel over de eerste vrouwelijke burgemeester van Fryslân Woudy Veenhof: van hetzelfde laken een pak. Het enige bruikbare beeld dat we hadden, was van de vorig jaar overleden fotograaf Johan Witteveen en bestond uitsluitend in papieren vorm in Friesland Post (jaargang 1976) en Kijk op het Noorden (jaargang 1983). We danken uitgevers van beiden dat ze hun redactiekast nooit leeggeruimd hebben. Het maakt ons kleine foto-experiment mogelijk.
Kortom: kan en mag dit? We horen graag wat u ervan vindt. Bij bruikbare repliek komen we er nog even op terug.
Reageren op een artikel? Idee voor een bijdrage? Meld het via de mail (redactie@htfryslan.nl) of op onze social media.
