ankeiler_grafzerken_jan26
Yn dit nûmer: Fryslân 2026-1

Fryske grêfstien as primêre boarne

Hoewol’t je der yn in tsjerke meastal oerhinne rinne, binne grêfstiennen primêre boarnen. Se toane benammen hoe’t de ferstoarnen yn it libben stien hienen en hoe’t se dat der oan har weromtocht wurde soe. Fryslân is bysûnder ryk oan prestizjeuze grêfstiennen, sa skriuwt Trudi Brink, dy’t der by de Fryske Akademy promoasjeûndersyk nei docht.
ankeiler_gewelfschilderingen_jan26
Yn dit nûmer: Fryslân 2026-1

Fryske tsjerke-ynterieurs op de skeppe

De Reformaasje hie enoarme gefolgen foar midsiuwske tsjerkegebouwen, ek yn Fryslân. Ynterieurs waarden ‘suvere’ fan ûnderdielen dêr’t grifformearden argewaasje fan hienen. Jan Dirk Wassenaar en Marco Blokhuis publisearren Het kerkinterieur op de schop. Wassenaar giet yn op de fraach wêr yn Fryslân noch religieus erfgoed fan foar de suvering te finen is.
ankeiler_madzy_jan26
Yn dit nûmer: Fryslân 2026-1

200 Fryske Froulju: skriuwster Madzy

Jantsje Terpstra (1876-1941), dy’t publisearre ûnder de skûlnamme Madzy, makke oan it begjin fan de foarige iuw namme as skriuwer fan fersen en reisferhalen. De Fryske Beweging wie tige mei har wurk op it skik, as foarbyld foar oare jonge skriuwers. Mar nei in pear jier ferfear Madzy nei it fiere bûtenlân, skreau gjin Frysk mear en waard fergetten.
ankeiler_cichoreiplant_jan26
Yn dit nûmer: Fryslân 2026-1

‘Cichorei yn ’e kofje, earmoed op tafel’

Kofje drinke is in graadmjitter foar wolfeart yn de achttjinde en njoggentjinde iuw, sa beskreaunen we yn Fryslân 4-25. Wa’t it net betelje koe, beskikte oer sûkerei. It die bliken dat de brânde woartels fan de sûkereiplant op de smaak fan kofje like. Kweek en ferwurking dêrfan waard in grutte yndustry. De sosjale skiednis fan in bysûndere plant.