In het tot ver in de 19de eeuw extreem gesloten Japan hadden Nederlanders bij hoge uitzondering een piepkleine handelspost: Deshima. In 1809 werd Jan Cock Blomhoff daar magazijnmeester, later ‘opperhoofd’. Zijn vrouw was Titia Bergsma, geboren aan de Nieuwestad in Leeuwarden. Titia’s aanwezigheid in Japan was een sensatie: was een buitenlander in Japan een bezienswaardigheid, een vrouwelijke buitenlander was ongekend.

Onverwacht kreeg Yme Kuiper lucht van een heel bijzonder schilderij van Lucia van Unia, in particulier bezit. In Fryslân legt hij uit wat het schilderij ons vertelt over de Friese adellijke wereld halverwege de 17de eeuw. Over hertrouwen, over opdrachtschilderen bij een rite de passage zoals de jonge weduwe Lucia doormaakte en vooral: hoe zag haar Dekema State er in 1661 uit?

Het typisch Nederlandse gebrek aan historische kennis is met redelijk succes in het onderwijs bestreden met invoering van zogeheten ‘canons’. Hapklare verhalen, onmisbare ‘vensters’ op de geschiedenis. Zo’n canon is er nu ook voor de Marine.

Graaf Willem Lodewijk, ‘omkesizzer’ van Willem van Oranje, werd op 23-jarige leeftijd in Friesland diens zaakwaarnemer en na de moord op Oranje stadhouder. Die jeugdigheid plus de chaotische omstandigheden – volop oorlog met de Spanjaarden, een twistzieke bestuurscultuur, oplopende religieuze spanningen – verhoogden het risico op brokken.

Het onder de voet lopen van westelijk Rusland in 1941 leek voor de Duitsers alle kans te bieden de droom van Lebensraum invulling te geven. Daar konden ze goed Germaanse broedervolken bij gebruiken.

Friesland was van begin 20ste eeuw tot in de jaren zestig bespikkeld met zuivelfabrieken. Ze produceerden niet alleen kaas en boter, maar ook veel afvalwater. Dat ging linea recta de dichtstbijzijnde sloot in, met als gevolg stank en vissterfte, vooral ’s zomers.