De oudste films die in Friesland zijn gemaakt, dateren uit de jaren tien van de vorige eeuw. Het zijn losse pareltjes en schrille contrasten met de stroom technisch perfecte digitale beelden van tegenwoordig. Het bewaren, conserveren en ontsluiten is een mooie taak van het Fries Film Archief.

Hendrik Straat: om de zoveel jaar staat hij weer eventjes in de belangstelling en het is onveranderlijk omdat hij de chirurg was die in 1954 de Siamese tweeling Tjitske en Folkje uit Mûnein succesvol scheidde. De operatiekamer was vol met filmmakers en heet vanwege hun lampen. Dat was nog het lastigste van de ingreep, zo vertelde de dokter de massaal toegestroomde pers.

Bij het begin van de ontdekkingsreizen van Nederlanders, eind 16de eeuw, was al snel duidelijk welke duizelingwekkende winsten behaald konden worden met producten die Azië wel voortbracht en die wij, met name op tafel, node misten. Maar de tocht naar de Oost was lang en gevaarlijk.

Dagelijkse dingen worden snel sleur: we staan er weinig bij stil, maken er bijvoorbeeld nooit foto’s van, en beschrijven ze evenmin. Historisch onderzoek wordt er gelukkig steeds meer naar gedaan want ‘Alledaagse geschiedenis’ is populair.

Jacob van Lennep, toch wel wat gewend, kwam bijna woorden tekort om in 1823 de pracht te beschrijven die voor zijn voeten lag toen hij onder Rijs aan de boorden van de Zuiderzee stond: ‘Maar hemel! Als ’t heuvelpad en ’t dennenwoud verdwijnen, maakt ons een betoverend toneel zeer opgetogen.

Het is een sprookje dat Marijke Meu als eerste in Friesland aardappels at, in 1742. Wel was dat een slimme reclamezet: als iemand van vorstelijke bloede deze rare knol at, moest ze wel veilig zijn. In werkelijkheid werden aardappelen al decennia voor Marijke Meu gegeten; het was relatief goedkoop volksvoedsel, dat weinig eisen aan grond en klimaat stelde.